SÖYEMBIKÄ

Söyembikä Tatarstannıñ häm Tatar halkınıñ milli kaharmanı bulıp anıñ fağcialı tarihen häm yazmışın keçkenä genä ber bala da belä. Söyеmbikä Nogay talınzan Kırım Hanı Yusufbek’neñ kızı häm Kazan Hanı Safagäräy’neñ (1536-1549) hatını. 1549 ınçı yılda Safagäräy Han wafat bulgaç 5 yäşlek ulları Ütämeşgäräy Han öçen Söyembikä patşalıknı alıp bara. İptäşeneñ kabere yanında tözelgän manara 460 dan soñ äle dä Kazanda basıp tora häm “Söyembikä Manarası” dip atala.

1437 ençe yılda Kazan Hanlıgın korgan Uluğ Mohammäd Han Mäskäü Knezi Wladimirne sugışta cingäç ike yak arasında Kasıym Hanlıgı korıla häm Mäskäü här yıl Kazan Hanlıgına 30 meñ altın birergä mäcbür bula. Mäskäü köçlängäç 1481 yılında 30 meñ altınnı tülämi häm Kazan Hanlıgı kulı astındagı cirlärne ala başlıy. 1551 ençe yılga kilep citkändä Yawız İvan Kazannı alıp Hanlıknı beterergä hazerlänä. Bu fağcianı tuktatır häm yaratkan şähäre Kazannıñ cimerelep-yandırıluınnan kotkarır öçen Söyembikä Tsarga äsir bulıp ulı belän Mäskäügä barırga razı bulgan. Sezneñ tıñlap torgan “Söyembikä Kitep Bara” digän cır Kazan halkınıñ borçılıp Söyembikäne ozatkan wakıtnı añlata.

Kızganıçka karşı Söyembikä bula torgan halne ber yılga gına kiçektergän. Yawız İvan 1552 yılda Kazannı basıp alıp, cimerep-yandırgan, 30,000 keşene yuk itkän häm Tatar awıllarındagı Möselman halıknı köçläp Kristiyan yasaw programın başlatıp, kürkäm halkıbıznı Möselman -Keräşen dip ikegä bülgän. Ütämeşgäräyne çukındırıp aña Aleksandr isemen birgännär, häm ber niçä wakıttan soñ ul da belenmägän säbäplärdän wafat bulgan. Anıñ kabere Kremlindä bulsa da, änise Söyembikägä ni bulganın belmibez. Kaysı keşelär anı köçläp kiyäügä birgännär dip, kaysı keşelär ul kahrından yöräge şartlap ülgän dip uylıylar.